READING

Những công trình có kiến trúc đặc trưng nhất tại L...

Những công trình có kiến trúc đặc trưng nhất tại Lai Châu

Lai Châu là một tỉnh biên giới thuộc vùng Tây Bắc Việt Nam, phía bắc giáp nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, phía tây và phía tây nam giáp tỉnh Điện Biên, phía đông giáp tỉnh Lào Cai, phía đông nam giáp tỉnh Yên Bái, và phía nam giáp tỉnh Sơn La. Đây là tỉnh có diện tích lớn thứ 10/63 Tỉnh thành Việt Nam.

Địa hình được tạo bởi những dãy núi chạy dài theo hướng tây bắc – Đông Nam, có nhiều đỉnh núi cao như đỉnh Pu Sa Leng cao 3.096 m, đỉnh Bạch Mộc Lương Tử cao 3.046m. Núi đồi cao và dốc, xen kẽ nhiều thung lũng sâu và hẹp, có nhiều cao nguyên, sông suối. Sông có nhiều thác ghềnh, dòng chảy lưu lượng lớn nên tiềm năng thuỷ điện rất lớn.

Lai Châu có đặc điểm địa hình là vùng lãnh thổ nhiều dãy núi và cao nguyên. phía đông khu vực này là dãy núi Hoàng Liên Sơn, phía tây là dãy núi Sông Mã (độ cao 1.800m). Giữa hai dãy núi đồ sộ trên là phần đất thuộc vùng núi thấp tương đối rộng lớn và lưu vực sông Đà với nhiều cao nguyên đá vôi (dài 400 km, rộng từ 1 – 25 km, cao 600 – 1.000m). Trên 60% diện tích có độ cao trên 1.000m, trên 90% diện tích có độ dốc trên 25o, bị chia cắt mạnh bởi các dãy núi chạy dài theo hướng tây bắc – Đông Nam, xen kẽ là các thung lũng có địa hình tương đối bằng phẳng như: Mường So, Tam Đường, Bình Lư, Than Uyên… Có đỉnh núi Phan Xi Păng cao 3.143m, Pu Sam Cáp cao 1.700m… Núi đồi cao và dốc, xen kẽ nhiều thung lũng sâu và hẹp, có nhiều sông suối, nhiều thác ghềnh, dòng chảy lưu lượng lớn nên có nhiều tiềm năng về thuỷ điện.

Dinh Thự Vua Thái Đèo Văn Long

Dinh thự Đèo Văn Long được xây dựng bên ngã 3 sông Nậm Na và sông Đà, một vị trí hiểm yếu, sau lưng là núi cao trước mặt là sông rộng, đứng ở khu vực dinh có thể quan sát được mọi hoạt động của một vùng sông nước và khu vực đất Mường Lay, ở vị trí yết hầu đó có thể khống chế được con đường lên Phong Thổ, Sa Pa, Mường Tè và xuôi về Hoà Bình cũng như qua ngả Điện Biên sang Lào.

Theo các tài liệu, Đèo Văn Long là con của Đèo Văn Trị, cai quản mười hai xứ Thái (Sipsong Chuthai). Cuối thế kỷ 19, Đèo Văn Trị hưởng ứng Hịch Cần Vương, lãnh đạo sắc tộc Thái và một số dân tộc khác vùng Lai Châu nổi dậy chống Pháp. Sau bị dụ dỗ, Đèo Văn Trị đầu hàng Pháp, mở đường cho chúng tiến vào Mường Thanh, được Pháp khôi phục quyền cai trị vùng đất Sipsong Chuthai bên bờ sông Đà, cho phép cha truyền con nối.

Được sự hỗ trợ của Pháp, Đèo Văn Long lên nắm quyền cai trị thay cha, ra sức vơ vét của cải, buôn bán thuốc phiện, lâm thổ sản, hàng hoá, tổ chức những đoàn thuyền lớn lấy sông Đà làm tuyến giao thông chính giao thương với vùng đồng bằng sông Hồng, trở thành người giàu có nhất vùng.

Năm 1954, sau chiến thắng Điện Biên Phủ, Đèo Văn Long cùng gia đình sống lưu vong ở Pháp. Dinh thự của Đèo Văn Long bị bỏ trống, dần dần bị xuống cấp trầm trọng.

Theo lời kể của người dân bản địa thì kiến trúc của khu dinh thự Đèo Văn Long là sự kết hợp giữa kiến trúc nhà sàn của người Thái với kiến trúc của người Pháp và đây cũng được xem là kiến trúc đẹp tại Lai Châu.

Bia Lê Lợi

Bia Lê Lợi nằm giữa ngã ba sông nơi giao nhau của dòng Nậm Na và con sông Ðà hùng vĩ tại xã Lê Lợi. Năm 1981, Bộ Văn hoá – Thông tin (nay là Bộ VH,TT&DL) ra quyết định công nhận di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia. Vào đầu thế kỷ XV tại vùng đất này tù trưởng châu Ninh Viễn (Lai Châu ngày nay) là  Ðèo Cát Hãn đã hai lần làm phản câu kết với giặc Minh âm mưu chia cắt miền đất phía Tây (có Lai Châu) và lệ thuộc vào nhà Minh.

Khi đó nhà Lê có chính sách khoan hồng và mềm dẻo nhưng Cát Hãn đã bất chấp và còn tăng cường đánh chiếm mở rộng xuống tận Mường Muổi (thuộc tỉnh Sơn La ngày nay) gây bao đau thương và tội ác cho người dân Tây Bắc.

Sau khi cùng với quân dân cả nước đánh tan cuộc chiến tranh xâm lược của giặc Minh (1428) và sau đó năm 1431 Lê Lợi đã cầm quân dọc sông Ðà lên dẹp yên tù trưởng Cát Hãn làm phản và chấm dứt sự ảnh hưởng của nhà Minh, thống nhất bờ cõi đất nước. Sau khi thắng trận (tháng 1.1432) Lê Lợi đã khắc bút tích trên bia đá (bia Lê Lợi) nhằm răn đe những kẻ làm phản nơi phên giậu của Tổ quốc, khẳng định chủ quyền và thống nhất quốc gia lúc bấy giờ.

Phan Xi Păng

Phan Xi Păng, Fansipan, hay Phan Si Phăng là ngọn núi cao nhất Việt Nam, cũng là cao nhất trong ba nước Đông Dương nên được mệnh danh là “Nóc nhà Đông Dương” (3.143 m) thuộc dãy núi Hoàng Liên Sơn, cách thị trấn Sa Pa khoảng 9 km về phía tây nam, nằm giáp hai tỉnh Lào Cai và Lai Châu thuộc vùng Tây bắc Việt Nam. Theo tiếng địa phương, núi tên là “Hủa Xi Pan” và có nghĩa là phiến đá khổng lồ chênh vênh.

Đỉnh Phan Xi Păng hiện là điểm hẹn của nhiều nhà leo núi. Việc chinh phục đỉnh núi này có thể được thực hiện qua các tour của các công ty du lịch lữ hành chuyên nghiệp hoặc tự túc với sự dẫn đường của người bản xứ. Lộ trình leo núi có thể bắt đầu từ Hà Nội đến Lào Cai bằng tàu hỏa trên quãng đường dài 333 km; rồi từ Lào Cai lên Sa Pa bằng ô tô qua 38 km; sau đó từ Sa Pa đến đỉnh đèo Trạm Tôn hoặc ít phổ biến hơn là khu du lịch Cát Cát bằng ô tô hoặc xe ôm. Tại đây có số người dân tộc Mông, Dao làm nghề cửu vạn phục vụ khách leo núi đông nhất.

Xem thêm: Những công trình có kiến trúc đặc trưng nhất tại Gia Lai

Trước kia từ Sa Pa lên đỉnh Phan Xi Păng và quay trở về mất khoảng chừng 5–6 ngày. Hiện nay thời gian tổng cộng của chuyến leo núi chỉ còn 3 ngày, thậm chí 2 ngày hoặc với những người thành thạo và sức khỏe tốt thì có thể thực hiện trong một ngày.

Đèo Ô Quý Hồ

Đèo Ô Quý Hồ hay đèo Ô Quy Hồ hay đèo Hoàng Liên Sơn là đèo nằm trên tuyến quốc lộ 4D cắt ngang dãy Hoàng Liên Sơn, nối liền hai tỉnh Lào Cai và Lai Châu với đỉnh đèo cũng ở gần ranh giới giữa hai tỉnh. Đây là một trong số những cung đường đèo dài, hiểm trở và hùng vĩ vào bậc nhất ở miền núi phía Bắc Việt Nam.

Tên chính thức của đèo ở đường phân thủy là “đèo Trạm Tôn”, tên địa phương còn gọi là Cổng Trời . Tuy nhiên du khách đến Tây Bắc Việt Nam thường biết đến đèo với tên Ô Quy Hồ.

Đèo Ô Quý Hồ được gọi theo tên bản Ô Quý Hồ nằm cạnh quốc lộ 4D và là bản ở rìa phía tây thị trấn Sa Pa. Ngoài ra, tên gọi đèo Hoàng Liên, hay đèo Hoàng Liên Sơn hình thành do đèo vượt qua dãy núi Hoàng Liên Sơn, hoặc đèo Mây do trên đỉnh đèo quanh năm mây phủ.

Có ý kiến cho rằng tương truyền ở vùng núi này, ngày trước hiện diện một loài chim có tiếng kêu da diết, gắn với huyền thoại về câu chuyện tình yêu không thành của một đôi trai gái. Từ đó, theo thời gian chính tiếng kêu ô quy hồ của loài chim ấy đã được đặt thành tên cho con đèo hoang dại ở độ cao gần 2000 m này.

Con đèo Ô Quý Hồ trước kia khi chưa được làm đầy hiểm trở, ít người dám qua lại vì đường quá dài lại mang trong nó nhiều câu chuyện truyền miệng khiến người đi qua rùng mình, trong đó có chuyện về những con hổ thần rình bắt người qua lại. Tuy nhiên hiện nay tuyến đường được nâng cấp nhiều, trở thành một cung đường xe cộ đi lại nườm nượp. Để đi từ Hà Nội đến Lai Châu, nhiều người chọn cách đáp tàu hỏa lên Lào Cai rồi đi xe khách vượt đèo Ô Quý Hồ. Một bên là vực sâu hun hút và phía còn lại thường là vách đá dựng đứng, đèo Ô Quý Hồ là một thử thách đối với các tài xế đường dài. Những tấm biển chỉ báo nguy hiểm được dựng lên khắp nơi, và đã có nhiều tai nạn thảm khốc xảy ra trên cung đường này.

Đền Thờ Nàng Han

“Đền thờ Nàng Han” nằm ở bản Tây An thuộc xã Mường So và bản Phai Cát xã Khổng Lào – huyện Phong Thổ – tỉnh Lai Châu. Trước khi chia tách tỉnh năm 2004 thì Đền thờ Nàng Han thuộc bản Tây An – xã Mường So và bản Phai Cát xã Khổng Lào – huyện Tam Đường – tỉnh Lai Châu (cũ).

Trên địa bàn người dân xã Mường So cũng như các xã lân cận hay nói rộng hơn đó là toàn bộ đồng bào dân tộc Thái trắng trên địa bàn huyện – tỉnh đều gọi là đền thờ Nàng Han “Hơn méo Nàng Han”.

Bởi lẽ đây là một địa điểm thờ cúng nhân vật trong truyền thuyết được nhân dân gọi là Nàng Han (Nàng có nghĩa là con gái, Han có nghĩa là anh hùng). Có thể nói đây là một điểm thờ cúng người nữ anh hùng dân tộc.

Nàng Han không chỉ có ở xã Mường So nói riêng hay địa bàn tỉnh Lai Châu mà Nàng Han là nhân vật của tất cả đồng bào dân tộc Thái trắng trên cả khu vực Tây Bắc.

Di tích chỉ có một tên duy nhất đó tồn tại từ rất lâu đời và cho đến ngày nay vẫn còn tồn tại như vậy.

Nhà máy thuỷ điện Lai Châu

Thủy điện Lai Châu là công trình trọng điểm quốc gia Việt Nam, xây dựng trên dòng chính sông Đà tại xã Nậm Hàng huyện Mường Tè tỉnh Lai Châu, Việt Nam.

Thủy điện Lai Châu có tổng công suất lắp đặt 1.200 MW với 3 tổ máy, khởi công xây dựng ngày 5/1/2011, hòa lưới 3 tổ máy tháng 11/2016, khánh thành tháng 12/2016, sớm hơn 1 năm so với chỉ tiêu Quốc hội đề ra.

Công trình này được thi công xây dựng ở bậc thang trên cùng của dòng chính sông Đà tại Việt Nam, bậc trên của thủy điện Sơn La đang xây dựng. Công trình này có tổng mức đầu tư sơ bộ ước tính hơn 35700 tỷ đồng. Nhà máy Thủy điện Lai Châu sẽ cung cấp mỗi năm lên lưới điện quốc gia khoảng 4.670,8 triệu kWh.

Đây là công trình thủy điện không những có vai trò quan trọng trong việc phát triển điện, cấp nước cho đồng bằng sông Hồng về mùa khô mà còn tạo cơ hội phát triển – kinh tế xã hội hai tỉnh Lai Châu và Điện Biên, đảm bảo an ninh quốc phòng khu vực Tây Bắc. Thủy điện Lai Châu thuộc bậc trên cùng của dòng sông Đà tại Việt Nam, giáp với biên giới Trung Quốc. Với thiết kế chọn cao trình đập 295 mét sẽ đảm bảo mực nước cách biên giới khoảng 15 – 20 km, nhưng khi nước dềnh hoặc có lũ, lụt thì chỉ cách biên giới khoảng 2 km.

Thủy điện Lai Châu (huyện Mường Tè – Lai Châu)Hiện tại là Huyện Nậm Nhùn – Lai Châu, có thiết kế dự kiến mực nước dâng bình thường 295 m, mức nước chết 270 m, công suất lắp máy 1.200 MW với 3 tổ máy.

Cùng với thủy điện Hòa Bình (1.920 MW) và Sơn La (2.400 MW), khi xây dựng xong và đưa nhà máy thủy điện Lai Châu (1.200 MW) vào hoạt động sẽ nâng tổng công suất các nhà máy thủy điện trên sông Đà đạt 6.500 MW, cung cấp khoảng 25 tỷ kWh điện và đem lại giá trị sản lượng điện khoảng 1,2 – 1,3 tỷ USD mỗi năm.

Cửa khẩu Ma Lù Thàng

Khu kinh tế cửa khẩu Ma Lù Thàng là một khu kinh tế cửa khẩu xung quanh cửa khẩu quốc gia Ma Lù Thàng, thuộc tỉnh Lai Châu, Tây Bắc Việt Nam. Cửa khẩu Ma Lù Thàng là điểm đầu của quốc lộ 12, cách thành phố Lai Châu 50 km.

Cửa khẩu Ma Lù Thàng thông thương với cửa khẩu Kim Thủy Hà ở xã Na Phà huyện Kim Bình tỉnh Vân Nam, Trung Quốc.

Khu kinh tế cửa khẩu này được thành lập để thúc đẩy thông thương giữa Việt Nam với Vân Nam, Trung Quốc. Hiện tại cửa khẩu Ma Lù Thàng đang được dự định nâng cấp thành cửa khẩu quốc tế.

Khu kinh tế cửa khẩu Ma Lù Thàng có tổng diện tích là 43 ha, cách thành phố Lai Châu 50 km.

Khu kinh tế cửa khẩu Ma Lù Thàng có nhiều loại hình dịch vụ như: khu thương mại (trung tâm thương mại, kho hàng, bến bãi…), khu du lịch (nhà hàng, khách sạn, các làng văn hóa dân tộc…), khu vui chơi giải trí, v.v…

Đỉnh Pu Ta Leng

Với chiều cao 3.049m, chỉ đứng sau đỉnh Fansipan (3.143m), Pu Ta Leng ở Lai Châu còn được mệnh danh là “nóc nhà thứ hai của Đông Dương”.

Nằm trong dãy Hoàng Liên Sơn thuộc xã Tả Lèng, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu, Pu Ta Leng theo tiếng H’Mông gọi là Pú Tả Lèng, với chữ “Pú” nghĩa là núi. Để chinh phục đỉnh núi, bạn đến địa phận xã Hồ Thầu của Lai Châu, cùng người dẫn đường địa phương ở bản Phô bắt đầu hành trình. Những đoạn đường đầu tiên dọc theo con kênh dẫn nước của bản Phô, đường bằng phẵng, khá dễ đi với những triền hoa dại bên đường.

Xem thêm: Những công trình có kiến trúc đặc trưng nhất tại Đồng Tháp

Con đường leo trong ngày đầu tiên chủ yếu men theo suối lên thượng nguồn đầy dốc cao với những tảng đá lớn. Nhưng Pu Ta Leng thực sự là con đường công bằng. Bên cạnh những dốc đá như muốn vắt kiệt sức là những con suối nhỏ róc rách ngày đêm giữa núi rừng, không chỉ nên thơ mà còn là chỗ nghỉ chân lý tưởng của những đoàn leo núi hay người dân đi rừng.

Cảm giác vỡ òa khi đặt chân lên đỉnh Pu Ta Leng, chinh phục thành công “Nóc nhà thứ 2” của Đông Dương sau một cuộc hành trình tốn sức lực. Khu vực đặt mốc Pu Ta Leng chỉ là một khoảng đất nhỏ được những người dẫn đường (porter) phát quang để lấy chỗ đứng, xung quanh vẫn là những cây cao bao bọc. Muốn có được tầm nhìn rộng để ngắm cảnh hay chụp ảnh, bạn phải leo lên những ngọn cây đỗ quyên.

Những ngọn núi cao sừng sững nhưng ở độ cao này cũng chỉ giống như những ốc đảo ẩn hiển giữa đại dương mây trên độ cao 3.049 m. Những nụ đỗ quyên còn chưa hé nở, xa xa là biển mây rực nắng. Chỉ một, hai tháng nữa thôi, khi những nụ đỗ quyên này bừng nở sẽ thắp sáng cả đỉnh Pu Ta Leng.

Tầng tầng lớp lớp mây trắng giữa màu xanh dương của bầu trời và màu xanh lá của núi rừng giống như lớp kem trắng muốt kẹp giữa một chiếc bánh đầy màu sắc.

Nhà thờ Giáo xứ Lai Châu

Ngày 29.5.2016, Chúa nhật Mình Máu Thánh Chúa Kitô, theo sự sắp xếp của Tòa Giám Mục Hưng Hóa, cha Phêrô Phan Kim Huấn nhận giáo xứ Lai Châu, tỉnh Lai Châu. Thánh lễ được cử hành lúc 10g30 tại nhà nguyện Duy Phong, xã Sàng Thàng, thành phố Lai Châu, tỉnh Lai Châu. Đức cha Gioan Maria Vũ Tất chủ tế Thánh lễ tạ ơn và giao giáo xứ cho cha Phêrô Huấn.

Đồng tế Thánh lễ có cha quản hạt Lào Cai, nguyên quản nhiệm giáo xứ Lai Châu Phêrô Phạm Thanh Bình, cha Chánh văn phòng Phêrô Lê Quốc Hưng, cha quản lý Đaminh Hoàng Minh Tiến, cha quản hạt Tây Bắc Phú Thọ Giuse Chu Văn Khương, cha quản xứ Lào Cai Giuse Nguyễn Văn Thành, cha phó xứ Lai Châu Giuse Đỗ Tiến Quyền, cha phó đặc trách giáo xứ Phi Đình Giuse Nguyễn Văn Bình. Tham dự Thánh lễ có quý Thầy, quý Dì, đại diện các giáo xứ cha Phêrô Huấn coi sóc và 700 giáo dân trong các giáo họ thuộc tỉnh Lai Châu.

Ông chủ tịch Hội đồng giáo xứ đã thay mặt cho giáo xứ có lời cám ơn Đức cha, quý cha đồng tế, quý Thầy, quý Dì và toàn thể cộng đoàn dân Chúa, nhất là cha nguyên quản nhiệm. Ông nói: “Để có được như ngày hôm nay, chúng con phải kể đến công lao vô cùng to lớn của cha quản nhiệm Phêrô Phạm Thanh Bình, cha đã dày công lo liệu mọi công việc từ khi cha được bổ nhiệm để dẫn dắt chúng con.

Cha đã hướng dẫn từ khi đức tin của mỗi chúng con còn tản mạn mỗi người một phương, từ chỗ chưa có nhà nguyện, chưa có cộng đoàn quy tụ để sớm tối đọc kinh cầu nguyện. Nhưng nay đã có 4 nhà nguyện và 12 cộng đoàn lớn nhỏ. Đây quả là một kết quả lớn lao của cha đã giúp đỡ cho chúng con, chúng con xin hết lòng cám ơn cha. Trong thời gian tới đây cha không trực tiếp phụ trách giáo xứ chúng con nữa, nhưng chúng con tin rằng cha vẫn tiếp tục đồng hành và giúp đỡ chúng con cách này hay cách khác, nhất là trong lời cầu nguyện và những sáng kiến mục vụ cho cha xứ mới Phêrô Phan Kim Huấn”.

Phán Quan tổng hợp


Hai mươi năm về sau bạn sẽ hối hận về những gì bạn không làm hơn là những gì bạn đã làm. Vậy nên hãy tháo dây, nhổ neo ra khỏi bến đỗ an toàn. Hãy để cánh buồm của bạn đón trọn lấy gió. Thám hiểm. Mơ mộng. Khám phá!!!

RELATED POST

Your email address will not be published. Required fields are marked *

INSTAGRAM
KNOW US BETTER
error: Liên hệ 0903968628 để sử dụng nội dung!